|
1989’dan bu yana Bursa’da amatörce tiyatro etkinliklerini sürdüren Bursa Ekim Tiyatrosu’nda bu kez yeni bir deneysel çalışma hazırlanıyor. “Size Bir Hikayemiz Var” adıyla ve Okuma Tiyatrosu şeklinde Nurhan Tekerek’in yorumu ve sunumuyla Haşmet Zeybek’in Zilli Şıh adlı meddah öyküsü sunuluyor. Zilli Şıh Bursa Ekim Tiyatrosu’nun küçük sahnesinin bir kahve atmosferine dönüştürülmesiyle oluşturulan mekanda sunulacak. Oyunda enstrüman olarak saz kullanılıyor. Popüler türkü ve şarkılardan seçkilerle süslenen hikayeyi müzikleyen Cem Altun. Zilli Şıh dinleyici ve izleyicisiyle 21 Ocak Cumartesi günü saat 20.30’da buluşacak. Hikayenin yönetimi ve sunumunu üstlenen Doç.Dr. Nurhan Tekerek sergilenme üzerine şunları söylüyor: “Zilli Şıh uzun süredir gerçekleştirmeyi düşündüğüm bir çalışma…Henüz Adana’da özel tiyatro yaparken –sanırım 1986-87 sezonuydu- hikaye kitabı, hikayenin yazanı Haşmet Zeybek tarafından dağıtımını yapmamız için tiyatromuza gönderilmişti. O günden bugüne bunu nasıl etsem de dinleyiciyle buluştursam diye düşünüyordum. 91 Irak krizi sonucunda tek kişilik belgesel çalışma; Zeynep Oral’ın Kadın Olmak kurgusundan sonra ancak böyle bir çalışmayı denemeye karar verdim. Ardından gelen Ç.Ü.deki Oyunculuk Sanat Dalı’nın kuruluşu ve Isparta SDÜ’deki Tiyatro Bölümü’ndeki sorunlar böyle bir çalışmayı sürekli erteledi. Şimdi hikayeyi yeniden ele aldım. Hikayeyi müziklemeye katkıda bulunan Cem Altun’la tanışmam da bu süreci hızlandırdı. Hikayeyi önce okuma tiyatrosu biçiminde müziklerle sunacağız. Bir tür ön çalışma gibi olacak bu. Özellikle tiyatro atmosferi yaratmaktan kaçınıyorum. Tiyatronun ikram edeceği çaylı-kahveli bir söyleşi programı sırasında kendiliğinden gerçekleşecek olan bu gösteri zamanla, dinleyiciden gelen tepkiler ışığında oluşup yetkinleşecek. Tiyatronun olmazsa olmaz öğelerinden biri olan“Seyirci”yi ve onların tepkilerini önemsiyoruz. Ve bir tiyatro insanı olarak seyircinin bizi ulaşılmaz bir varlık olarak görmesini istemiyoruz. Kendinden biri, içinden biri gibi görerek, olumlu-olumsuz eleştirileriyle hikayemize katkıda bulunsun istiyoruz. Bu yüzden özellikle tiyatro atmosferi yaratmamaya özen gösteriyoruz…”
Zilli Şıh hikayesinin Bursa Ekim Tiyatrosu’nun kahve ya da cafeye dönüştürülecek çalışma mekanında ilk kez dinleyici-seyirciyle buluşturulması planlanıyor. Ardından yapılacak söyleşiyle, hikaye sunumunun biraz daha geliştirilmesi, sonrasında yine farklı mekanlarda yinelenerek olgunlaştırılması tasarlanıyor…
Zilli Şıh Haşmet Zeybek’in bir meddah hikayesi. Sözde fazilet, dürüstlük, demokrasi ve Atatürkçülük söylemlerinin edildiği seksen sonrası döneme yönelik bir eleştiri. Fazilet ve namus timsali Zilli Şıh adlı cinci-üfürükçü bir hocanın, aldatılmaya hazır bir kasaba halkını nasıl aldattığı ve kendinin de karıları tarafından nasıl aldatıldığı öykülenirken, ahlaki değerlerin erozyona uğradığı bir döneme de “kıssadan hisse”yle gönderme yapılıyor. Zilli Şıh bütünüyle ironi-grotesk-fantazinin geleneksel hikayeyle harmanlandığı bir taşlama. Zilli Şıh ve karıları ekseninde işlenen suç kişiselmiş gibi görünse de, aslında suçun toplumsallıştığı görülmekte. Çünkü Zilli Şıh’ın ardında, aşırılıkların nedenlerini sorgulamayan bir topluluk var. Toplumda erdemli, namuslu görünüp, erdemsizliğin daniskasını yapanlar pek çok. Ancak böylelerine, çarşı esnafı gibi göz yuman, kendilerine yüzyıllardır kol kanat geren atadan kalma Ulu Dut’un kesilmesine sessiz kalarak adeta onay veren ya da görmezden gelen toplum da aynı suça ortak olmaktadır. Aslolan; erdemli geçinen bu erdemsizlerin üzerinden o yalan örtüsünü kaldırmaktır. Nitekim Zeybek de, finalde hikayenin öğreneğini bildirirken bu düşüncenin altını çiziyor:
siz siz olun değerli insanoğlu, birisi bir şeyden fazla bahsederse,
bilin ki o şeyden zoru vardır.
onun altında mutlaka bir bit yeniği arayın.
ikide bir namustan bahsedenin
bilin ki namustan kuşkusu vardır
dinden bahsedenin dinden.
her şeyin yüzünden
örtüyü kaldırın altına bakın….
Doç. Dr. Nurhan Tekerek
yazar@tiyatrokeyfi.com |
