|
Sayın Özdemir Nutku,
Tiyatro sanatıyla ilgilenen hemen herkes, yazdığınız ve çevirdiğiniz yapıtları okumuş, onlardan yararlanmıştır.
Devlet Tiyatroları Edebi Kurulu’ndaki varlığınızı önemseyen ve bunu tiyatromuz adına kazanç sayan bir Devlet Tiyatrosu oyuncusu olarak; Mayıs 2005’te yapılan Devlet Tiyatroları Koordinasyon toplantısında sizinle aynı çatı altında çalışma şansım oldu. Sizin başkanı olduğunuz o toplantıda on beş yıl önce kuruldan geçmiş olmasına karşın bir türlü sahnelenmeyen, Coşkun Büktel’in “Theope” adlı oyununu, bu vesile ile gündeme getirdim. Bunu yaparken, “Theope”nin her bakımdan yetkin bir oyun olduğunu, dilimin döndüğünce anlatmaya çalıştım. (Geçen yüzyılda, İstanbul Belediyesi Şehir Tiyatroları’nda, Ali Taygun'un rejisiyle sahnelenen bu oyunun, Coşkun Büktel’in deyişiyle “vandalca budanarak” tanınmaz hale getirildiği herkesin malumudur. Pek çok tiyatrocu ve tiyatroseverin bu konudaki ortak görüşü, “Theope” ye haksızlık edildiği yolundadır.) Bu oyunu, sizin başkanlığınızdaki bir toplantıda gündeme getirirken amacım, “Theope”nin Devlet Tiyatrolarınca sahnelenmesi için sizden destek geleceği konusundaki safiyane inancımdı.
Sonuç hiç de beklediğim gibi olmadı!
Devlet Tiyatroları Disiplin Kurulu Sanatçı Temsilcisi sıfatıyla katıldığım toplantıda, tiyatro festivalleri üzerine düşüncelerimi anlatmaya çalışmış ve ayrınca repertuar üzerine kendimce eleştiriler getirmiştim. On dakikayı geçmeyen bu konuşmamım son iki dakikasında, “Theope”den söz etmeye kalkmıştım ki, siz konuşmamı kesmiş ve 16. yüzyılda, Fransızca yazılmış başka bir “Theope”nin varlığına işaret etmiştiniz: “...özellikle Fransız filolojisinden ve Fransız dilini bilenler onu biraz şey etmeliler yani, bir bakmalılar... Aradaki benzerliği görmek için ....”
Sizin gibi bir bilim adamının sözlerinden sonra “Theope” üzerine konuşmak, onu savunmaya kalkışmak haddime değildi elbet. ( Zaten siz de, çoktan sözü benden alıp başkasına vermiştiniz.) Siz düpedüz, “Theope”nin çalıntı olabileceğini ima ediyor ve sayıları otuzu geçen tiyatro insanı önünde bunu söyleyebiliyordunuz. Mutlaka bir bildiğiniz vardı! “Theope” den ve onun yazarı Coşkun Büktel’den ilk kez kuşkulandım! Sizden başka hiç kimsenin bilmediği bu gerçeği, asıl muhatabına, yani oyunun yazarına – sizin deyişinizle – naklettim.
Sonraki gelişmeleri biliyorsunuz. Büktel ve arkadaşları – sizin koordinasyon toplantısında 16. yüzyılda yazıldığını söylediğiniz, Büktel’e cevabi yazınızda ise, nedense 17.yüzyıla taşıdığınız – Fransızca “Theope” için hummalı bir araştırmaya giriyorlar ve bir şey bulamıyorlar. Büktel, her zamanki üslubuyla sizi kanıtlamaya veya özür dilemeye çağıran bir yazı yayımlıyor. Siz de “Tiyatro Keyfi” sayfalarında kısa bir yanıt veriyorsunuz ve “...size olayı nakleden Şahin Ergüney eksik nakletmiş” diyerek, topu benim kafama çarptırarak, taca atıyorsunuz.
Ben bu “ eksik nakletmiş” sözünü ciddiye aldım. Toplantı sonrasında aldığı notlar yanlış yada sizin de söylediğiniz gibi “eksik” olabilir düşüncesiyle, o günkü toplantının beni ve sizi ilgilendiren bölümünün kaydına ulaşmaya çalıştım. Şimdi elimde on dakikalık bir VCD var. Bu VCD, sizin benim konuşmamı keserken, sonra da “Theope” üzerine malum yorumunuzu yaparkenki olumsuz tavrınızı, öylesine iyi yansıtıyor ki... Neyse, bu işin görüntüsel boyutu, yoruma açık olabilir diye düşünebiliriz. Ama bir de sözleriniz var, kendi sesinizden... “Theope” konusunda, kelimesi kelimesine, aynen şöyle buyuruyorsunuz hocam:
“....şimdi efendim bir de, bir dikkatini çekmek istiyorum. Hiç bir şeyle itham etmiyorum. Fransızca’da 16.yüzyılda yazılmış Theope diye bir oyun var. Özellikle Fransız filolojisinden ve Fransız dilini bilenler onu biraz şey etmeliler yani, bir bakmalılar. Aradaki benzerliği görmek için. Teşekkür ederim...”
Akademisyen kişilerin sözleri “konularının hakimi olarak” çok önemsenir. Yukarıdaki sözleriniz eğer bir belgesi yoksa, bir bilim adamı için sorumluluk gerektiren bir iddiadır. Kaldı ki, siz bu konuşmanızı herhangi bir kahve sohbetinde değil Devlet Tiyatroları Koordinasyon Toplantısı’nda yapıyorsunuz. Konu ile ilgilenen herkes, bu iddianın kanıtlarını sizden bekleme hakkına sahiptir. Tiyatro tarihi de, tiyatro tarihi yazmış bir bilim adamından bunu bekleyecektir.
Saygılarımla.
Şahin Ergüney
yazar@tiyatrokeyfi.com |
