| Birbirinden gizemli ülkeleri siz nasıl betimlersiniz? Yazarak, çizerek, besteleyerek? Pina Bausch binbiri birde topluyor ve dansıyla, dansçılarıyla bizlerin karşısına çıkıyor. Yirminci yüzyıl modern dans tiyatrosunun öncüsü Pina Bausch her seferinde bir ilke imza atıyor. Uluslararası İstanbul Tiyatro Festivali Pina Bausch`u bizlerle ilk kez "Cam Temizleyicisi" adlı gösterisiyle buluşturdu. Onunla Hong Kong`un bilinmezliğine gittik. Daha sonra Masurca Fugo`suyla Lizbon`a doğru yol aldık. | | |
Wuppertal Dans Tiyatrosu  | Pina Bausch yolculuğuna 1973`de Wuppertal Dans Tiyatrosu'nu kurarak başlar. Daha önce Folkwang da bas dansçı olması, Juillard`daki çalısmaları ve Kourt Joss`la birlikte Folkwang Dans Okulu`ndaki yılları günbe gün Pina`yı Pina yapan dönemlerdir.. İlkleriyle Pina Bausch. Son yıllarda multikültürelite dilden dile dolaşan bir kavram. Oysa Wuppertal Dans Tiyatrosu cok renkli kadrosuyla, Amerikalı, Alman, Çinli.. danscılarıyla ilk multikültürel ansambelin öncüsü olur. Çok renkli topluluk, çok dilliligi ve çok kültürlülüğü bir potada buluşturur. | |
Pina Bausch yolculuğuna 1973`de Wuppertal Dans Tiyatrosu'nu kurarak başlar. Daha önce Folkwang da bas dansçı olması, Juillard`daki çalısmaları ve Kourt Joss`la birlikte Folkwang Dans Okulu`ndaki yılları günbe gün Pina`yı Pina yapan dönemlerdir.. İlkleriyle Pina Bausch. Son yıllarda multikültürelite dilden dile dolaşan bir kavram. Oysa Wuppertal Dans Tiyatrosu cok renkli kadrosuyla, Amerikalı, Alman, Çinli.. danscılarıyla ilk multikültürel ansambelin öncüsü olur. Çok renkli topluluk, çok dilliligi ve çok kültürlülüğü bir potada buluşturur. Multikültürel atılımın yanı sıra topluluk sıradışı bir tarz arayısındadır. Pina Bausch bilindik klasik dans kalıplarına başkaldırır; durmaksızın sorarak, sorgulayarak koreografisini yapmaya başlar. Doğaçlamalar tiyatrosunun özünü oluşturur. Yaşamla hesaplaşır. Bireyi, bireyin toplumdaki yerini irdeler. Bellek, beden ortaklaşa calışır.. Yeni bedenler yaratılır. Tiyatro elestirmeni Sevgi Sanlı, Willkommen Pina Bausch başlıklı yazısında (Cumhuriyet Gazetesi, 07 Haziran 2000) Pina Bausch`un kolları kullanmasını bir fenomen olarak niteler. Kollar içiçe girip çıkarak beden içinde yeni bedenler doğurur. Pina Holmes`la Kentler ve İnsanlar Bausch`un Hong Kong`dan başlattığı Lizbon`a doğru uzanan "Kentler ve İnsanlar" projesi tam bir takım oyunu. Wuppertal Dans Tiyatrosu iz peşinde. Pina Bausch ve topluluğu bir kenti karış karış keşfe çıkar. Gecesi gündüzüyle nedir bir kenti kent yapan ögeler? Sokaklarını, insanlarını soluyarak kolayca alımlayabilir miyiz koca kenti? Esrarengiz bir arayıştır onların ki.. Gözlemler, anlar, anılar birbiri ardına sıralanır. Fotoğraflar, videolar soruşturmanın önemli delilleridir. Wuppertal`e dönüşte tüm ipuçları masaya yatırılır, Pina Holmes sorgulamasına başlar. "Dolunay size neyi çağrıştırır, peki ya anne sevgisi." W üçlemesi: What, Why, When ( Ne, Neden, Ne zaman) sorularını dansçılar ya sözle ya da beden diliyle yanıtlarlar. Bu sorgulama kolay kolay bitmez. Bausch anlatıları gözlemler, durdurur, uyarlar, dener... Erkek, kadın, özlem, kin, sevgi... Aynı temalar üzerinde çalışır. Binlerce mozaik taşı Pina`nin tualinde bir bilmecedir. Son Durak Brezilya Bembeyaz boş bir sahneye palmiye görüntülerinin yansımasıyla çılgınca bir karnaval başlar. Tropik ormanlardan liman şehirlerine, kokteyllerden vahşi hayvanlara başka bir diyarda Brezilya`dayız.  | | Danscılar kimi zaman maymunlar gibi doğayla başbaşayken, ansızın Brezilya`nın burjuva sınıfından snob tiplemeler oluverir, kadeh tokuştururlar birbirleriyle.. Ilkelden moderne geçislerde danscılar birbirinden ilginç yaratıklar olarak karşımıza çıkarlar. Bausch`un düşgücü, karagüldürüyle birleşir ; yücelikleri ve cücelikleriyle insanoğlu sahnede beliriverir. |
Dev projeksiyon görüntülerinin akışı bedenlerle birleşir, bazen de bedenler görüntülerden önde gelir. Görsellik, müzik ve beden özümlenir. Bu üç öge bedende tekrar varolur. Samba, Latin Amerika, Etnik Brezilya, regiee, hard rock.. müziği danscıların büyüleyici duoları ve sololarıyla buluştuğun da tüm sıcaklığıyla Brezilya`nın sıcaklığını içimizde hissederiz. Seyirciyle diyalog Brezilya da olup da kokteyllerini yudumlamadan gidilir mi? Kokteyl servisi yapan danscılara kadehlerini kaldırarak seyirciler eşlik eder. Bausch`un doğaçlamaları oyun boyunca süregelir.. Next Bausch kuşağı son dönem Wuppertal Dans Tiyatrosu`nun danscıları, kedi gibi yumuşak, break danscı gibi esnek, atlet gibi çevik.. Hiphop yapıyorlar, taklalar atıyorlar, şimşek hızıyla tırmanıyorlar. Bir patch worku unutulmaz bir ritüele dönüştürüyorlar. Bu gizemli Brezilya serüveni, sıcak yaz günlerinde çocukların birbirini ıslatmalarına öykünen bir biçimde sonlanır. Pina`nin çocukları devasa şelale görüntüsünün önünde maden sularıyla birbirlerini çığlıklar atarak ıslatırlar. Bu şölen de bir oyundur. Çocuk ve oyun bir ikilidir. Onlar da çocuklar gibi oynayarak, oyunlarla kesfederler Brezilya`yı. Çocuk naifliği ve yaşam coşkusuyla bizleri başbaşa bırakırlar. Bu masal burada bitti diye düşünüyorsanız, yanılıyorsunuz. Pina yine Harikalar Diyarında... Emre Erdem
Dramaturg, Eleştirmen yazar@tiyatrokeyfi.com |
